Rumen acidosis ཟེར་མི་འདི་ ནོར་ཤ་གི་ནོར་ནང་ལུ་ བཅུད་འགྱུར་གྱི་ནད་གཞི་ཅིག་ཨིནམ་ད་ འདི་ཡང་ དམིགས་བསལ་གྱིས་ འབྲུ་སྣ་མཐོ་དྲགས་སྦེ་ཡོད་མི་ སོ་ནམ་གྱི་ནང་ལུ་ འབྲུ་སྣ་གི་ཟས་བཅུད་ཀྱི་གནས་ཚད་མཐོ་དྲགས་སྦེ་ཡོདཔ་ཨིན། འདི་གི་དོན་དག་འདི་ pH གི་གནས་གོང་འདི་ འཕྲོ་མཐུད་དེ་རང་ ༥.༥ ལས་ཉུངམ་སྦེ་ཡོདཔ་ལས་ ཕྲ་འབུཔ་གི་མི་སྡེ་དང་ ལམ་ལུགས་ཀྱི་ བཅུད་འགྱུར་གྱི་དཀའ་ངལ་ཚུ་ འདྲ་མཉམ་མེདཔ་སྦེ་འགྱོ་དོ་ཡོདཔ་ཨིན། གཤམ་གསལ་འདི་ ལམ་ལུགས་དང་མཐུན་པའི་དབྱེ་དཔྱད་དང་ དཀའ་ངལ་འདི་གི་ཐབས་ཤེས་འདི་ཨིན།
ནད་ཀྱི་རྒྱུ་རྐྱེན།
ཟས་བཅུད་ཀྱི་རྒྱུ་རྐྱེན།
Too high a proportion of concentrate (>༦༠% གིས་ སྐྱུར་རྫས་བཟོ་ནི་གི་དོན་ལུ་ སྦྱར་རྫས་མགྱོགས་དྲགས་སྦེ་ ཧུམ་བཏང་ཡོདཔ་ཨིན།
མ་ལངམ་མེད་པའི་ འབྲེལ་ཐག་ (NDF<25%), reduced chewing and rumination, insufficient secretion of buffered saliva (bicarbonate).
འཛིན་སྐྱོང་ཆ་རྐྱེན་
ཕིཌ་ཆ་ཚང་འདི་མགྱོགས་པ་རང་ཡར་སེང་འགྱོ་ཡོདཔ་ཨིན།(རིམ་གྱིས་བསྒྱུར་བཅོས་མ་འགྱོ་བས།)
དུས་རྒྱུན་གྱི་ཟ་འཐུང་ (དཔེར་ན་ གློ་བུར་དུ་ ཕོཝ་སྟོངམ་སྦེ་ ལྟོ་བྱིན་ནིའི་ ལྟོ་བྱིན་ནི།)
རྒྱུ་གཞན་དག་ནི།
ཕིཌ་འདི་ ལེགས་ཤོམ་སྦེ་རང་ ས་ཁར་ཨིན་མས།
དྲོད་ཀྱི་གནོན་ཤུགས་ (སྐམ་རྫས་སྐམ་པོ་འཐུང་མི་ ཕིཌ་ལེགས་ཤོམ་གྱི་ཟ་སྤྱོད་འདམ་ཁ་རྐྱབ།)།
ནད་གཞིའི་ནད་རྟགས།
Acute acidosis:
- སེམས་ཁམས་ནད་གཞི་ ཟ་འདོད་མེད་པ། རྨེན་བུའི་འགུལ་སྐྱོད་ཀྱི་ནུས་པ་བཀག་ཆ། བཤལ་ནད་ (foul diest, seht,- ལྕུག་གུ་ལྷོད་ལྷོདཔ་ཚུ་)
- ནད་གཞི་ཚབས་ཆེན་ཚུ་གིས་ ཆུ་མེདཔ་འགྱོ་མི་དང་ ལེ་མི་ནི་ཊིསི་ དེ་ལས་ ཚ་གྱང་དང་ ཤི་རྐྱེན་ཚུ་ཡང་ འབྱུང་སྲིད་ནི་ཨིན་མས།
སབ་ཀའུ་ཊི་ཨེ་སིཌ་སིས་ (RARA):
- བར་མཚམས་ལུ་ ཟས་བཅུད་ཟ་མི་འདི་ མར་ཕབ་འབད་ནི་དང་ ཆུམ་གྱི་ཚིལ་ལུ་མར་ཕབ་འབད་ནི།
ཟས་བཅུད་ལམ་ལུགས་དང་སྔོན་འགོག་གི་ཐབས་ལམ།
ཟས་བཅུད་བཟོ་བཅོས་ལེགས་བཅོས་འབད་ནི།
ཕང་པའི་འཚོ་བཅུད་ཀྱི་ཆ་སྙོམས་ཚད་འཛིན།
ནོར་གྱི་ ནོར་གྱི་ ཟ་འཐུང་གི་ སྐམ་རྫས་བརྒྱ་ཆ་༦༠ ལས་བརྒལ་མི་ཆོག།
མཐོ་རིམ་{0} སྤུས་ཚད་ཀྱི་ ཕའི་བཱར་འབྱུང་ཁུངས་ (དཔེར་ན་ ཨཱལ་ཕལ་ཕ་ཧེ་ ཨོཊ་ཧེ་) ཚུ་ འཚོར་སྣང་ཚུ་ སྐུལ་མ་འབད་ནི་ལུ་ ལག་ལེན་འཐབ།
སྤར་ཆས་ཀྱི་འབྱུང་ཁུངས་འདམ་ཁ་རྐྱབ་ནི།
རིམ་གྱིས་སྦེ་ ཉམས་རྒུད་འགྱོ་བཏུབ་པའི་ སྦྱར་རྫས་འདི་ (དཔེར་ན་ རླངསམ་{0}} གི་གེ་ཟ་ > གེ་ཟའི་རྡོག་མ་བཟུམ།)
non{0} Starch ནུས་ཤུགས་ཁ་ཤས་བླུགས། (དཔེར་ན་ མོ་ལཱསི་ རུ་མེན་{༡} རིན་མེད་ཚིལ་མ་བཟུམ།)
བཱ་ཕར་དང་ཁ་སྐོང་ཚུ།
Baking soda (1-1.5% DM): རུ་མེན་ཨེ་སིཌ་ བར་སློང་བ།
མེག་ནི་སི་ཡམ་ཨོག་སའིཌ་ (༠.༣-༠.༥% ཌི་ཨེམ་): མཉམ་འབྲེལ་གྱི་བཱ་ཕར་རིས།
ཕབས་ལམ་སྲོལ་: རུ་མེན་ཕྲ་འབུཔ་གི་སྔོ་ཤིང་ཚུ་ བརྟན་ཏོག་ཏོ་བཟོ་ནི།
ལག་ལེན་འཐབ་ཐོག་ལས་ གྲོས་འཆར་བཀོད་ནི།སི་ཇེ་ཨེ་སི་ཌོ་སིས་ བཱསི་ཊར་
སི་ཇེ་ཨེ་སི་ཌོ་སིས་ བཱསི་ཊར་ ཐོན་རྫས་ཕན་ནུས་དང་ལག་ལེན།
ཐོན་རྫས་ཀྱི་ནུས་པ།
མགུ་རྙོག་དྲགས་ཀྱི་བཱ་ཕར་ཆ་ཤས་ཚུ་ རིངམ་- རུ་མེན་ཨེ་སིཌ་གི་ འཇོན་ཐངས་དང་ སྐྱུར་རྫས་ཀྱི་ཉེན་ཁ་མར་ཕབ་འབདཝ་ཨིན།
ཀརསི་ཊལ་ལིན་གྱི་ས་གཏེར་ཚུ་ ཨེཌ་ཛོར་བི་ endotoxins དང་ histamine, གིས་ སྐྱུར་རྫས་བཀག་ཐབས་འབདཝ་ཨིན།
High- སྤུས་ཚད་ཅན་གྱི་རྗེས་སྙེགས།
ལཱ་འགན་ཅན་གྱི་བི་ཊ་མིན་ཚུ་: བཙོག་རླུང་བཀག་ཐབས་ཀྱི་ནུས་པ་ཡར་དྲག་གཏང་ནི་དང་ རང་དབང་གི་རྡུལ་ཕྲན་ཚུ་བཏོན་བཏང་ནི་ དེ་ལས་ ནད་བཀག་ནུས་ཤུགས་ཡར་དྲག་གཏང་ནི།
རྫས་སྦྱོར་གྱི་ཕན་ཐོགས་ཡོད་པའི་ཕྲ་འབུཔ་: ཕོཝ་གི་འཕྲོད་བསྟེན་བདག་འཛིན་འཐབ་སྟེ་ གཟུགས་ཀྱི་ནད་གཞི་ལུ་ལྡོག་ཐབས་འབད་ནི།
ལག་ལེན་: ཐོན་སྐྱེད་འདི་ ཀེ་ཇི་༡༠༠༠ གི་ བསྡུ་སྒྲིག་ཅན་གྱི་ ཕིཌ་ཁ་སྐོང་དང་གཅིག་ཁར་ སླ་བསྲེ་རྐྱབ་སྟེ་ ལག་ལེན་མ་འཐབ་པའི་ཧེ་མ་ ལེགས་ཤོམ་སྦེ་ སླ་བསྲེ་རྐྱབ་སྟེ་ ལག་ལེན་མ་འཐབ་པའི་ཧེ་མ་ གེ་ཟའི་ཕྱེ་འདི་ པི་རི་{༣} ཌིལཊ་ལུ་ ལག་ལེན་འཐབ་དགོཔ་ཨིན།
ལྟོ་འབྱིན་ནི་འཛིན་སྐྱོང་།
རིམ་འགྱུར་གྱི་འཕོ་འགྱུར་: མཐོ་རིམ་{0}} content feed ངོ་སྤྲོད་འབད་བའི་སྐབས་ ཉིནམ་༣-༥ རེ་ལུ་ ཕིཌ་གི་ཚད་གཞི་འདི་ བརྒྱ་ཆ་༥ རེ་ལུ་ ཡར་སེང་འབད་དགོ།
བག་ལེབ་ནང་ ལྟོ་བྱིན་ནི་: ཉིནམ་གཅིག་ནང་ ཉུང་ཤོས་རང་ ཚར་གཉིས་ ལྟོ་བྱིན་ནི།
TMR འདྲ་མཉམ་སྦེ་ བཟའ་ནི་ལས་ བཀག་ཐབས་འབད། (༣-༥cm ལུ་ རྩུབ་དྲགས་ཚུ་ བཏོག་དགོ།)
ཟ་འཐུང་གི་སྤྱོད་ལམ་བལྟ་རྟོག་འབད་ནི། ལྷག་ལུས་ཟ་སྤྱོད་དང་ ཡང་ན་ ལྟོ་བྱིན་པའི་མགྱོགས་ཚད་མར་ཕབ་ཡོད་པ་ཅིན་ དྲན་སྐུལ་འབད་དགོ།
གཞན༌གཞན༌གཞན༌
དེ་ལས་ ཟས་བཅུད་འདི་ ལེགས་ཤོམ་སྦེ་རང་ འགྱོ་དགོ། གེ་ཟའི་ རྡུལ་ཕྲན་གྱི་ཚད་འདི་ 2mm ལས་ ཡང་ན་ འདྲ་མཉམ་སྦེ་ རྡུལ་ཕྲན་བརྡུངས།
དྲོད་ཚད་ཀྱི་གནོན་ཤུགས་སྔོན་འགོག་འབད་ནི། རླུང་འཚུབ་བཏང་དགོཔ་དང་ འཐུང་ཆུ་གཙང་མ་བྱིན་དགོ།
སྨན་བཅོས་འཆར་གཞི།
1. རྩོད་གཞི་དྲག་པོ།
འཕྲལ་མགྱོགས་རང་ ཟ་འཐུང་བསྡུ་སྒྲིག་བཀག་ཆ་འབད་ཞིནམ་ལས་ རུ་མེན་བཱ་ཕར་ (༥༠-༡༠༠g བེག་ཀིང་སོ་ཌ་ {1}L དྲོ་དྲོ་) བདག་སྐྱོང་འབད།
ཁྲག་ནང་ལུ་ བརྒྱ་ཆ་༥ གི་ སོ་དྲི་ཡམ་བི་ཀར་བོ་ནེཊ་ (༥༠༠-༡༠༠༠ ཨེམ་ཨེལ་, ཁྲག་གི་ pH དང་འཁྲིལ་ཏེ་ བདེ་སྒྲིག་འབད་ཡོདཔ།)
ཕྲ་འབུཔ་ཚུ་ ལོག་སྟེ་རྐྱབ་ནི་གི་དོན་ལས་ ཕྲ་འབུཔ་ཚུ་ ལོག་སྟེ་བཟོ་ནི་གི་དོན་ལས་ ཕྲ་འབུཔ་ཚུ་ ལྷན་ཐབས་འབད་ནི།
2. དུས་མཚམས་བདེ་སྒྲིག་འབད་ནི།
ཕྲ་འབུཔ་གི་གྲ་སྒྲིག་ཚུ་ ༼Aspergillus oryzae༽ ཡང་ན་ ཟས་བཅུད་ལུ་ cellulase ཁ་སྐོང་འབད།
ཡུན་རིང་- བི་ཝི་ཊ་མིན་གྱི་ཁ་སྐོང་ (དམིགས་བསལ་དུ་ བི་༡, སྐྱུར་རྫས་ཀྱི་ཤུལ་ལས་ རྩ་ཁམས་རིག་པའི་རྟགས་མཚན་ཚུ་ བཀག་ཐབས་ལུ་)
ལྟ་རྟོག་དང་སྔོན་བརྡ་བརྡ་རྟགས་ཚུ།
1. རུ་མེན་ཆུ་ཆུ་pH:
ལྟོ་བྱིན་པའི་ཤུལ་ལས་ ཆུ་ཚོད་༤-༦ གི་ བརྟག་དཔྱད་འབད་ཡོདཔ་ད་ pH )༥.༨ ཉེན་སྲུང་ཡོདཔ་ཨིན།
2. བུད་མེད་སྐུགས་པ།
བསམ་འཆར་འདི་ སྐུགས་༣ (གྲུབ་པའི་ མཆིན་པ་འཇམ་པོ་) ཆུ་དང་ ཡང་ན་ ཟས་མ་འཇུ་བའི་ འབྲུ་སྣ་ཚུ་ སྐྱུར་རྫས་ཀྱི་ བརྡ་སྟོནམ་ཨིན།
3. ཁྲག་རྒྱུན་གྱི་རྒྱུན་ལུགས།
ཁྲག་ HCO⁻:20 mmol/L ཡང་ན་ lactic acid:2.5 mmol/L གིས་ metabolic acidsis བརྡ་རྟགས་བཏབ།
རུ་མེན་ཆུ་ཆུ་pH
ལྟོ་བྱིན་པའི་ཤུལ་ལས་ ཆུ་ཚོད་༤-༦ གི་ བརྟག་དཔྱད་འབད་ཡོདཔ་ད་ pH )༥.༨ ཉེན་སྲུང་ཡོདཔ་ཨིན།
ི ་གཉེ ོ ་ཚན།
བསམ་འཆར་འདི་ སྐུགས་༣ (གྲུབ་པའི་ མཆིན་པ་འཇམ་པོ་) ཆུ་དང་ ཡང་ན་ ཟས་མ་འཇུ་བའི་ འབྲུ་སྣ་ཚུ་ སྐྱུར་རྫས་ཀྱི་ བརྡ་སྟོནམ་ཨིན།
ཁྲག་རྒྱུན་གྱི་རྒྱུན་ལུགས།
ཁྲག་ HCO⁻:20 mmol/L ཡང་ན་ lactic acid:2.5 mmol/L གིས་ metabolic acidsis བརྡ་རྟགས་བཏབ།
དཔལ་འབྱོར་གྱི་ཕན་གནོད་དང་རིང་{{0}’ ཡུན་རིང་འཛིན་སྐྱོང་།
གྱོང་གུད་: Acute acysis གིས་ ཤི་རྐྱེན་གྱི་ བརྒྱ་ཆ་༡༠-༢༠ གི་བར་ན་ འབྱུང་སྲིད་ནི་ཨིནམ་ད་ subcute acysis གིས་ ལྗིད་ཚད་བརྒྱ་ཆ་༡༥-༣༠ མར་ཕབ་འགྱོཝ་ཨིན་པས།
ཐབས་ལམ།
- དུས་རྒྱུན་དུ་ གསོ་སྐྱོང་པ་ལུ་ ནད་རྟགས་ཚུ་ ཧེ་མ་ལས་ ངོས་འཛིན་འབད་ནི་ལུ་ སྦྱོང་བརྡར་བྱིན་ནི།
- ཕིཌི་ཆ་ཚང་གི་ཚད་ཚད་འཛིན་འབད་ནི་ལུ་ གཏན་འཁེལ་གྱི་ ཕིཌི་ལམ་ལུགས་ཚུ་ལག་ལེན་འཐབ། དེ་མ་ཚད་ རུ་མེན་བཱ་ཕར་ཚུ་ཡང་ ཟས་བཅུད་ནང་ ཁ་སྐོང་འབད།
