འགན་ལེན་དབྱེ་ཞིབ།
|
རྒྱུ་ཆ་དབྱེ་ཞིབ་འགན་ལེན་གནས་གོང་།:(ཐོན་རྫས་ཀི་ལོ་གྷ་རམ་རེ་ལུ་ དབྱེ་དཔྱད་བཟོད་སྒོམ་གྱི་གཞི་བསྟུན་ཇི་བི་ཚད་ལྡན་དབྱེ་དཔྱད་འབད་བའི་སྐབས་) |
|||
|
བཅུད་སྨན་ཨེ། |
༢༠༠༠–༡༠༠༠༠ IU |
ཐངས |
༡–༡༠༠ མི་ལི་གྷ་རམ། |
|
བི་ཊ་མིན་ཌི་༣། |
༥༠༠–༢༥༠༠ IU |
ལྕགས |
༡༠–༡༠༠༠ མི་ལི་གྷ་རམ། |
|
བཅུད་སྨན་ཨི། |
IU ལས་ཆེ་བའམ་འདྲ་མཉམ། |
Zn |
༡༥–༡༠༠༠ མི་ལི་གྷ་རམ། |
|
ཀོ་ལིན་ཀླུ་རའིཌ།, |
༥༠༠༠ མི་ལི་གྷ་རམ། |
མང་གཱ་ནིས། |
༡༥–༡༠༠༠ མི་ལི་གྷ་རམ། |
|
མན་ནན། |
2% |
རློན་གཤེར་ |
10% ལས་ཉུང་བའམ་མཉམ་པ། |
|
རྫས་སྦྱོར་གྱི་གྲུབ་ཆ། བེན་ཊོ་ནའིཊ། བུ་ཊི་ལེ་ཊེཌ་ཧའི་ཌོ་རོ་སི་ཊོ་ལུའུ་ཡིན་ (BHT)
|
|||
གཟན་ཆས་དང་གསོག་འཇོག་ཐབས་ལམ།
| ལག་ལེན་འཐབ་ནིའི་བཀོད་རྒྱ་ (མཉམ་སྦྱོར་ཟས་བཅུད་ནང་ཚད་གཞི) | ནད་འབུབ་ཕྲ་བའི་དོན་ལུ། | ༠.༢-༠.༣% འདི་ འོ་མའི་ནོར་དང་ ནོར་ཤ་ དེ་ལས་ ལུག་ཚུ་གི་དོན་ལུ་ བསྡུ་སྒྲིག་ཁ་སྐོང་གི་ཐོན་སྐྱེད་ཅིག་ཨིན། |
| ནད་གཞི་ཚབས་ཆེན་གྱི་དོན་ལུ། | 0.5% འདི་ འོ་མའི་ནོར་དང་ ནོར་ཤ་ དེ་ལས་ ལུག་ཚུ་གི་དོན་ལུ་ བསྡུ་སྒྲིག་ཁ་སྐོང་གི་ཐོན་སྐྱེད་ཅིག་ཨིན། | |
| མཆན་འགྲེལ། | ཐུམ་སྒྲིལ་ཁ་ཕྱེ་བའི་ཤུལ་ལས་ ཐོན་སྐྱེད་འདི་གང་མགྱོགས་ལག་ལེན་འཐབ། ཚོས་གཞི་ཆུང་ཀུ་ཅིག་གིས་ ཐོན་སྐྱེད་ཀྱི་སྤུས་ཚད་ལུ་ ཐོ་མི་ཕོག། གསོག་འཇོག་གི་གནས་སྟངས་དང་ཐབས་ལམ་ཚུ་ འབྲེལ་ཡོད་གསོག་འཇོག་གི་ཁྲིམས་ལུགས་དང་འཁྲིལ་དགོ། ཐུམ་སྒྲིལ་འབད་ཡོད་པའི་ཐོན་སྐྱེད་འདི་ བསིལ་དྲོད་དང་སྐམ་པོ་ ལེགས་ཤོམ་སྦེ་-རླུང་འཚུབ་ཅན་གྱི་མཛོད་ཁང་ནང་གསོག་འཇོག་འབད། ཉི་མའི་འོད་ལས་ཐད་ཀར་སྲུང་སྐྱོབ་འབད་ནི། ལག་ལེན་འཐབ་ཚར་བའི་ཤུལ་ལས་ ཐུམ་སྒྲིལ་འདི་ལོག་སྟེ་བཙུགས། |
|
| བང་མཛོད་ཀྱི་དུས་ཚོད། | སྤྱིར་བཏང་སྐྱེལ་འདྲེན་དང་ བསག་བཞག་གནས་སྟངས་ནང་ ཁ་མ་ཕྱེ་བར་ ལེགས་ཤོམ་སྦེ་ བསྡུ་སྒྲིག་འབད་དེ་ཡོད་མི་ ཐོན་སྐྱེད་ཚུ་ ཉིནམ་༡༨༠ གི་རིང་ལུ་ བཞག་ཚུགསཔ་ཨིན་པས། | |
ཐོན་རྫས་ཁྱད་ཆོས།
རང་བཞིན་དང་རང་བཞིན་མིན་པའི་འཐེན་ཤུགས་རྒྱུ་ཆ་མཉམ་བསྲེས་ལག་ལེན་འཐབ་སྟེ།
མཐོ་རིམ་གདམ་ཁ་ཅན་དང་ ཕན་ཚུན་འབྲེལ་བ་ཡོད་པའི་ ཁ་ཐོག་གི་བཟོ་བཀོད་འདི་གིས་ ཟས་བཅུད་ཀྱི་བརྩི་མཐོང་ལུ་ གནོད་སྐྱོན་མ་རྐྱབ་པར་ དུག་རིགས་མ་འདྲཝ་ཚུ་ ཕན་ནུས་ཅན་སྦེ་ འཐེན་ཚུགསཔ་ཨིན།
01
ནད་འགོག་-ཡར་རྒྱས་གཏོང་མཁན་གྱི་བྱེད་པོ། ཕབས་ཁམས་ཕྲན་གྱང་།
ཕོཝ་གི་མཆིནམ་འདི་ ཉེན་སྲུང་དང་ཉམས་བཅོས་འབད་དེ་ ཕན་ཐོགས་ཅན་གྱི་ཕྲ་འབུཔ་ཚུ་ ཡར་འཕར་འགྱོ་བཅུགཔ་ཨིན།
02
དམིགས་བསལ་གྱི་ཨེན་ཛའི་མེ་ཊིག་གྲ་སྒྲིག་ལག་ལེན་འཐབ་སྟེ་
དུག་རྫས་ཀྱི་རྡུལ་རྟེན་བཟོ་བཀོད་འདི་ ཕན་ནུས་ཅན་སྦེ་ ཉམས་བཅུག་སྟེ་ དུག་རྫས་མར་ཕབ་འབད་དེ་ སེམས་ཅན་གྱི་འཕྲོད་བསྟེན་ལུ་ གནོད་སྐྱོན་མར་ཕབ་འབད་ཚུགས།
03
མཆིན་པ་-སྲུང་སྐྱོབ་ཀྱི་རྒྱུ་ཆ་ དཔེར་ན་ ཀོ་ལིན་ ལག་ལེན་འཐབ་སྟེ།
མཆིནམ་སྲུང་སྐྱོབ་འབད་དེ་ དུག་སེལ་གྱི་ལཱ་འགན་ཡར་དྲག་གཏང་ནི་དང་ མཆིནམ་གྱི་བཅུད་བསྒྱུར་སྤྱིར་བཏང་སྦེ་ ངེས་གཏན་བཟོཝ་ཨིན།
04
བྲོ་བ་བཏང་ཐོག་ལས་ བྲོ་བ་ཡར་དྲག་གཏང་ནི།
ཟས་བཅུད་ཀྱི་སྤུས་ཚད་ཡར་དྲག་གཏང་ནི་དང་ ཟ་འདོད་བསྐྱེད་བཅུག་ནི་ དེ་ལས་ ཐོན་སྐྱེད་ཀྱི་ལཱ་འགན་ཡར་དྲག་གཏང་ནི།
05
མའི་ཀོ་ཊོག་སིན་གྱི་གནོད་པ་ག་ཅི་ཡོདཔ་སྨོ?

༡ མཆིནམ་ལུ་གནོད་སྐྱོན་བྱུང་མི་དང་ བཅུད་བསྒྱུར་དང་ དུག་སེལ་གྱི་ལཱ་འགན་མར་ཕབ་འགྱོ་མི་ དེ་ལས་ ནད་འགོག་ནུས་པ་ཉམས་འགྱོ་མི་ཚུ་ཨིན།
༢ སྒོ་ནོར་ལུ་ ཕོཝ་དང་རྒྱུ་མ་གཉན་ཚད་དང་ རྒྱུ་མ་ཁྲག་ཤོར་ བཤལ་ནད་ དེ་ལས་ གཞན་མི་རྟགས་མཚན་ཚུ་ འབྱུང་སྲིད།
༣ མའི་ཀོ་ཊོག་སིན་གྱིས་ཡང་ སྐྱེ་འཕེལ་གྱི་དཀའ་ངལ་ཚབས་ཆེན་བཟོ་སྟེ་ སྐྱེ་འཕེལ་གྱི་ནུས་པ་མར་ཕབ་འགྱོཝ་ཨིན།
༤ རུམ་གྱི་འཚོ་བཅུད་འཇུ་ཚད་མར་ཕབ་འབད་དེ་ འཕུར་མདའ་ཅན་གྱི་ཚིལ་ལུ་གི་གྲུབ་ཆ་བསྒྱུར་བཅོས་འབད་དེ་ ཟས་བཅུད་འཇུ་ནུས་ལུ་གནོད་པ་བརྐྱབ་ཨིན།
༥ སྒོ་ནོར་ཐོན་སྐྱེད་ཀྱི་ཉེན་སྲུང་ལུ་ གནོད་སྐྱོན་བཏང་སྟེ་ ཐད་ཀར་དུ་དཔལ་འབྱོར་གྱི་གྱོང་རྒུད་བྱུང་ཡོདཔ།
སྲོག་ཆགས་ཐོན་སྐྱེད་ཀྱི་ནུས་པ་མར་ཆག་པ།
ཟས་ཕྱགས་སྙིགས།
སྒོ་ནོར་གྱི་ཐོན་སྐྱེད་ཉེན་སྲུང་ལུ་ གནོད་སྐྱོན།
མཁས་མཆོག་སློབ་སྟོན་པ། སྒོ་ནོར་ཐོན་རྫས་ཉེན་སྲུང་ལུ་སྙོམ།
ཐོན་རྫས་ཀྱི་ལས་འགན།
1.དུག་རྫས་སྣ་ཚོགས་ཕན་ནུས་ལྡན་པའི་སྒོ་ནས་བསྡུ་ལེན་བྱེད་པའི་ཆེད་དུ་འབྲེལ་བ་མཐོ་བ་དང་ཁ་ཐོག་རྒྱ་ཁྱོན་ཆེ་བ།
ནེ་ནོ་ཨིསི་ཀེལ་སི་ལི་ཀེཊ་རྒྱུ་ཆ།

ཀ་ཊི་ཡོན་བརྗེ་སོར་ཡོད་པའི་བང་རིམ་བཟོ་བཀོད།
བང་རིམ་༢:༡ གི་བཟོ་བཀོད་དང་ བང་རིམ་བར་ནའི་བར་སྟོང་རྒྱ་སྦོམ་ཡོད་མི་འདི་གིས་ དངོས་པོ་འདི་ལུ་ ཁ་ཐོག་རྒྱ་སྦོམ་ཡོདཔ་ལས་ mycotoxin གི་རྡུལ་རྟེན་ཚུ་ བང་རིམ་བར་ནའི་ས་སྟོང་ནང་ལུ་ འཇམ་ཏོང་ཏོ་སྦེ་ འཐེན་ཚུགསཔ་ཨིན།
གློག་རྡུལ་འགོག་ཤུགས་བརྒྱུད་དེ་གློག་རྡུལ་གྱི་འཐེན་ཤུགས་དང་ འཐེན་ཤུགས།
བཟོ་བཀོད་ཀྱི་བང་རིམ་གྱི་བར་ན་ གློག་རྫས་འབྲེལ་བ་བརྒྱུད་དེ་ mycotoxins བཙུགས་ནི།
2.Unique དྲ་རྒྱའི་བཟོ་བཀོད་རྒྱུ་ཆ་དང་དུག་རྫས་འཐེན་ཤུགས་ཆེ་རུ་བཏང་ཡོད།
ཧེ་ལི་ཀཱལ་གྱི་བཟོ་བཀོད་འདི་གིས་ དུག་རྫས་ཚུ་དང་གཅིག་ཁར་ ལྷན་ཐབས་ཀྱི་རིམ་སྒྲིག་བཟོཝ་ཨིན།
རྒྱ་ཆེ་བའི་-འོད་ཚད་འཐེན་ཤུགས་: ཨཕ་ལ་ཊོག་སིན་དང་ ཟེ་ར་ལེ་ནོན་ ཌི་ཨོག་སི་ནི་ཝ་ལེ་ནོལ་ (DON) ཕུ་མོ་ནི་སིན་ དེ་ལས་ གཞན་མི་དུག་རྫས་ཚུ་ ཕན་ནུས་ཅན་སྦེ་འཐེན་ཚུགས།
Hydrophilic དང་ lipophilic གི་ཁྱད་ཆོས་འདི་གིས་ མཐའ་འཁོར་མ་འདྲཝ་ཚུ་ནང་ ཕན་ནུས་ཅན་སྦེ་ ཁ་སྟོར་འགྱོ་བཅུག་དོ་ཡོདཔ་ད་ འདི་གིས་ ཆུ་ལུ་དགའ་མི་གི་ལཱ་འགན་འདི་ བདག་འཛིན་འཐབ་ཚུགས་དོ་ཡོདཔ་ཨིན་མས།
ཟས་བཅུད་ཀྱི་རིན་ཐང་མར་ཕབ་མི་འབད།

༣ ཕོཝ་གི་མཆིནམ་སྲུང་སྐྱོབ་འབད་དེ་ ཕོཝ་གི་འཕྲོད་བསྟེན་ཡར་དྲག་གཏང་ཚུགས། གཟུགས་པོའི་ནད་འགོག་ནུས་པ་ཆེ་རུ་གཏོང་བ།
ཕབས་ཁམས་ཕྲན་གྱང་ཆ་ཤས་-སྣ་མང་-དམིགས་གཏད་བྱ་སྤྱོད་ཀྱིས་ ཕོཝ་གི་གསོ་བའི་ཐབས་ལམ་གསུམ་-གྲུབ་ཚུགསཔ་ཨིན།
ནད་འབུབ་བཟོ་མི་ཕྲ་འབུཔ་ཚུ་ དོ་འགྲན་ཅན་གྱི་ཐོག་ལས་ ཕྱིར་བཏོན་འབད་ནི།
-glucan གིས་ mucin secretion ཡར་དྲག་བཏང་སྟེ་ ནད་འབུབ་ཕྲ་འབུཔ་ཚུ་ ཕོཝ་གི་མཆིནམ་ལུ་ མཐུད་ནི་ལས་ བཀག་ཐབས་འབད་དེ་ ཕོཝ་གི་མཆིནམ་གྱི་ ཆིག་སྒྲིལ་འདི་ བདག་འཛིན་འཐབ་ཨིན།
མཆིན་པའི་ཕྲ་འབུཔ་འདྲ་མཉམ་རྒྱུན་སྲིང་འབད་ནི་ - མན་ནན་ཨོ་ལི་གོ་སེ་ཀེ་རའིཌ།
དམིགས་ཚད་ཁྱབ་སྤེལ།
ཕན་ཐོགས་ཅན་གྱི་ཕྲ་འབུཔ་ཚུ་ ཡར་འཕར་འགྱོ་ནི་ལུ་ ཕན་ཐོགས་ཡོདཔ་ད་ དེ་བསྒང་ E. coli དང་ Salmonella ཚུ་ ཡར་འཕར་འགྱོ་ནི་ལས་ བཀག་ཆ་འབདཝ་ཨིན།
ཕྲ་འབུཔ་གི་བཅུད་བསྒྱུར་གྱི་ལམ་ལུགས་: ཐུང་ཀུ་-རིམ་སྒྲིག་ཚིལ་ལུ་གིས་ ཕོཝ་གི་pHམར་ཕབ་འབད་དེ་ ནད་འབུཔ་ཕྲ་འབུཔ་ཚུ་ ཡར་འཕར་འགྱོ་ནི་ལས་ བཀག་ཆ་འབདཝ་ཨིན།
ནད་འགོག་ནུས་པ།
-glucan དང་ mannan ཟེར་བའི་ཕབས་ཁམས་ཕྲན་གྱི་གྱང་ནང་ལུ་ཡོད་པའི་ཆ་ཤས་ཚུ་གིས་ ནད་འགོག་ལམ་ལུགས་འདི་ ལཱ་འབད་བཅུག་ནི་གི་ནུས་པ་ཡོདཔ་ཨིན། འ་ནི་ཆ་ཤས་ཚུ་གིས་ ནད་རིགས་བཀག་ཐབས་འབད་ཚུགས་པའི་ ལས་བྱེདཔ་སྦེ་ལཱ་འབད་དེ་ ཕྲ་འབུཔ་དང་ཕྲ་རབས་ནད་འབུཔ་ དེ་ལས་ དུག་རྫས་ཚུ་དང་ འབྲེལ་འཐབ་སྟེ་ གཟུགས་ཀྱི་ནད་རིགས་བཀག་ཐབས་ལུ་ ལན་ལོག་ཡར་དྲག་བཏང་སྟེ་ དུག་ཅན་གྱི་གནས་སྟངས་འདི་ མར་ཕབ་འབདཝ་ཨིན་མས།
4. མཆིན་པའི་ལས་འགན་སྲུང་སྐྱོབ་དང་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱེད་པ་དང་མཆིན་པའི་དུག་རྫས་མེད་པར་བཟོ་བའི་ནུས་པ་ཆེ་རུ་གཏོང་བ།
ཀོ་ལིན་མེ་ཐིལ་ཞལ་འདེབས་འབུལ་མཁན།. -Cholineགིས་ མཆིནམ་གྱི་ལཱ་འགན་འདི་ ཐབས་ལམ་གསུམ་བརྒྱུད་དེ་ ཡར་དྲག་བཏངམ་ཨིན་མས།
མཆིན་ཚད་ཀྱི་ནད་གཞི་བཀག་ཐབས་ལུ་ མར་ཁུ་གི་བཅུད་འགྱུར་ཚད་འཛིན་འབད་ནི།
འདི་གིས་ phosphatidylcholine (lecithin) གི་མཉམ་སྦྱོར་ནང་ བཅའ་མར་གཏོགས་ཞིནམ་ལས་ མཆིནམ་ལས་ མཐའ་འཁོར་གྱི་རྩ་ཕྲན་ཚུ་ནང་ triglycerides སྐྱེལ་འདྲེན་འབདཝ་ལས་ མཆིནམ་གྱི་ཁམས་ཕྲན་ནང་ མར་ཁུ་མང་དྲགས་སྦེ་ བསྡུ་གསོག་འབད་ནི་ལས་ བཀག་ཚུགསཔ་ཨིན།
མཆིན་པའི་ཕྲ་ཕུང་ཕྱི་ལྤགས་ཀྱི་བཟོ་བཀོད་དང་ལས་འགན་རྒྱུན་སྲིང་།
Phospholipids གིས་ མཆིནམ་གྱི་ཁམས་ཕྲན་གྱི་བཟོ་བཀོད་དང་ ཉམས་བཅོས་འབད་ནི་ལུ་ ཐད་ཀར་དུ་ བཅའ་མར་གཏོགས་དོ་ཡོདཔ་ད་ འདི་གིས་ ཁམས་ཕྲན་གྱི་བརྟན་ཏོག་ཏོ་ཡར་དྲག་བཏང་ནི་དང་ དུག་རྫས་ཚུ་ ནང་ན་འཛུལ་མི་ལས་བརྟེན་ཏེ་ ཁམས་ཕྲན་ལུ་ གནོད་སྐྱོན་རྐྱབ་ནི་ལས་ བཀག་ཐབས་འབདཝ་ཨིན་མས།
དུག་སེལ་གྱི་ལཱ་འགན་ཡར་དྲག་གཏངམ་ཨིན།
མཆིནམ་གྱི་དུག་རྫས་གཙོ་བོ་ཅིག་ཨིན་མི་ glutathione (GSH) འདི་ བསྐྱར་གསོ་འབད་ནི་ལུ་རྒྱབ་སྐྱོར་འབདཝ་མ་ཚད་ མཆིནམ་གྱི་དུག་རྫས་དང་དུག་རྫས་ཚུ་ བར་མཚམས་ལུ་བཞག་ཚུགས་པའི་ ལྕོགས་གྲུབ་ཡར་སེང་འབདཝ་ཨིན།
ཚ་རིམ།: toxin binder, རྒྱ་ནག་དུག་རྫས་བཟོ་གྲྭ།, མཁོ་སྤྲོད་བྱེད་མཁན།, བཟོ་གྲྭ།


